Cách phân biệt tụ đề và tụ ngậm

Tụ điện là một trong những linh kiện quan trọng không thể thiếu của các thiết bị điện tử như điều hòa, tủ lạnh, máy giặt, máy bơm nước… Quan sát các động cơ motor điện AC một pha máy bơm nước, máy điều hòa nhiệt độ... Bạn sẽ thấy một tụ khá lớn, được kết nối với các đầu dây ra của motor. Thông thường, người ta gọi các tụ này là “capa đề” (tụ đề) hoặc “capa ngậm” (tụ ngậm). Chữ “capa” được xuất phát từ tiếng Anh là “capacitor” (nghĩa là tụ điện).

Khi sửa máy bơm nước, sửa điều hòa, hay bất kỳ một thiết bị điện nào bị hỏng tụ điện, bạn cần tìm hiểu tụ điện phân biệt được các loại tụ này và đọc đúng giá trị để chọn mua tụ thay thế. Nếu chọn sai, motor sẽ không đạt được hiệu suất làm việc tối ưu hoặc tụ sẽ bị hỏng ngay khi vừa thay vào. Ở bài viết này chúng tôi xin được chia sẻ sẽ giúp bạn cách phân biệt tụ đề và tụ ngậm.

1. Tụ đề là gì ? ( Start capacitior)

Tụ đề thường là tụ không phân cực. Tụ đề có nhiệm vụ tăng mô-men (moment) khởi động cho motor trong một khoảng thời gian ngắn, đồng thời, cho phép motor có thể dừng và chạy một cách nhanh chóng. Tụ đề có giá trị điện dung từ 25 ~ 30 microfaras (khi làm việc ở 220V), khi điện dung từ 70 microfaras (uF) trở lên sẽ có 4 mức điện áp làm việc là: 125V, 165V, 250V và 330V.

Thông thường, khởi động motor, tụ đề sẽ làm lệch pha dòng điện đặt vào cuộn đề trong motor và làm cho motor đủ mô-men để tăng tốc đến khoảng ¾ tốc độ tối đa, khi đó, tụ này sẽ được ngắt ra khỏi mạch bằng một công tắt ly tâm (centrifugal switch) đặt bên trong motor khi đã đạt đến số vòng quay tối đa.

Khi cần thay thế, cũng tương tự như cách lựa chọn tụ ngậm, ta cần quan tâm đến giá trị điện dung và điện áp của tụ đề (giá trị điện áp phải bằng hoặc cao hơn, giá trị điện dung phải gần với tụ cần thay thế).

2. Tụ ngậm là gì ? ( Run capactior)

Tụ ngậm thường được chế tạo bằng vật liệu phim polypropylene và không phân cực. Tụ được thiết kế để làm việc liên tục trong suốt thời gian hoạt động của motor. Thông thường, giá trị của tụ ngậm thay đổi từ 1.5 ~ 100 microfarads (uF hoặc mfd), với điện áp làm việc từ 370V đến 440V. Động cơ điện một pha thường dùng tụ này để làm lệch pha điện áp đặt cuộn dây thứ hai và đồng thời đảm bảo hiệu suất hoạt động của motor. Nếu ta thay tụ ngậm sai giá trị, điều này sẽ dẫn đến từ trường xoay sinh ra bởi các cuộn dây trong motor không đồng đều và sẽ làm cho rô-to (rotor) “giật” tại các vị trí từ trường không đồng điều này. Hiện tượng này sẽ khiến cho motor chạy mau nóng, ồn, tiêu thụ nhiều năng lượng hơn và mau hỏng motor.

Khi lựa chọn tụ ngậm để thay thế, chúng ta cần chú ý đến giá trị điện áp ghi trên thân tụ và giá trị điện dung (giá trị điện áp phải bằng hoặc cao hơn, giá trị điện dung phải gần với tụ cần thay thế).

3. Cách đọc các thông số của tụ không phân cực: (quy ước phổ biến)

Một tụ có ghi: 333K – 100V – điện dung của tụ là C = 33 x 103 pF = 33 nF, điện áp đánh thủng là Umax – 100V. Chữ “K” biểu thị sai số của tụ (+/- 10%).

Một tụ có ghi: .022 K – 100V – điện dung của tụ là C = 0.022 µF = 22 nF (sai số +/- 10%), điện áp đánh thủng Umax = 100V

Một tụ có ghi: 104 – điện dung của tụ là C = 10 x 104 pF = 100 nF, chữ “j” (có lúc là “J”) chỉ sai số điện dung là +/- 5%

Một tụ có ghi: 2A104j – điện dung của tụ là C = 10 x 104 pF = 100 nF, sai số điện dung +/- 5%, chữ “A” chỉ điện áp Umax = 100V

Trên đây là những thông tin liên quan đến Cách phân biệt tụ đề và tụ ngậm do Tân Thành Tài đã tổng hợp và chia sẻ đến mọi người. Hy vọng rằng với những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thêm nhiều thông tin hơn. Nếu có nhu cầu về các thiết bị motor điện xin liên hệ ngay với chúng tôi.

Hotline: 0918 026 532