Động cơ điện 1 pha là gì?

Động cơ điện 1 pha thường được biết đến với tên khác là motor điện 1 pha, là loại động cơ mà dây quấn Stato chỉ bao gồm 1 cuộn dây pha. Và đối với nguồn cấp chính cấu tạo gồm 1 dây pha và 1 dây nguội (có thể có thêm tụ điện để làm lệch pha). Tuy nhiên, nếu cấu tạo chỉ với 1 cuộn dây pha thì động cơ lúc đó sẽ không thể tự khởi động được. Lí do là vì từ trường 1 pha chính là từ trường đập mạch. Để động cơ điện 1 pha có thể tự mở máy lên, có nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện điều này.

1. Nguyên lý hoạt động

Động cơ điện 1 pha làm việc được khi stato được cấp một nguồn điện xoay chiều. Từ trường được tạo ra từ cuộn dây quay với tốc độ là n = 60 f/p (vòng/phút). Với f là tần số của nguồn điện, p là số đôi cực của dây quấn stato. 

Từ trường được tạo ra sẽ liên tục quét qua các thanh dẫn roto làm xuất hiện suất điện động cảm ứng. Do vậy, dây quấn stato đang kín mạch. Nên suất điện động này sẽ tạo ra dòng điện ở trong các dây dẫn của roto. Các thanh dây dẫn có dòng điện và được đặt trong từ trường. Vì vậy chúng sẽ tương tác lực điện từ lên nhau.

Lực tổng hợp của các lực trên tạo nên các moment quay với trục của roto. Làm cho roto quay cùng chiều với từ trường. Và có tốc độ quay nhỏ hơn tốc độ của từ trường.

2. Ứng dụng của động cơ điện 1 pha

Với những tính năng nổi trội, động cơ điện một pha được ứng dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp và cả các thiết bị công nghệ dùng trong quảng cáo.

Đặc biệt là dùng trong việc chế tạo các thiết bị đồ gia dụng trong gia đình như quạt điện, máy bơm nước, đầu đĩa, radio, máy xay sinh tố, lò vi sóng…Trong lĩnh vực công nghiệp động cơ điện 1 pha được dùng để chế tạo các thiết bị băng truyền, băng tải cho các máy móc,…Và còn rất nhiều những ứng dụng khác của động cơ điện 1 pha mà có thể bạn chưa khám phá ra hết.

Cấu tạo của động cơ điện 1 pha

Cấu tạo của động cơ điện 1 pha bao gồm 2 bộ phận như sau:

1. Phần tĩnh ( Stato)

Nó được cấu tạo từ lõi thép và dây quấn:

·         Lõi thép: là phần dẫn từ của máy, có cấu tạo hình trụ tròn rỗng. Các lõi thếp này được ghép từ các lá thép kỹ thuật có độ dày từ 0,35 đến 0,5 mm.  Nó được dát theo hình vành khăn, phía trong có các rãnh xẻ để đặt các dây quấn. Và được sơn phủ kín trước khi được khép lại.

·         Dây quấn: thường được làm từ đồng hoặc dây nhôm. Các sợi này được đặt bên trong các rãnh của lõi thép.

Ngoài ra, động cơ điện 1 pha còn được cấu tạo từ các phần phụ là vỏ máy. Chúng có công dụng là để bao bọc lõi thép chính. Nguyên liệu để làm ra các vỏ máy thường là gang hoặc nhôm. Để có thể dùng để giữ chặt lõi thép bên dưới là chân đế nhằm mục đích bám chặt vào bệ máy. Đồng thời hai đầu có hai chiếc nắp được là từ nguyên liệu giống với vỏ máy. Bên trong nắp motor điện có ổ đỡ (tên khác là bạc) dùng để đỡ cho trục quay của roto. 

2. Phần động ( Roto)

Nó có cấu tạo gồm các phần là:

·         Lõi thép: có dạng hình trụ, được làm từ các lá thép kỹ thuật điện. Chúng được dập thành hình dĩa và được ép chặt lại. Ở bên trên mặt chúng có các đường rãnh để có thể đặt được các thanh dây dẫn hoặc dây quấn. Lõi thép được ghép chặt vào trục quay và được đặt trên hai ổ đỡ của stato.

·         Dây quấn: Roto được phân làm hai loại roto lồng sóc và roto dây quấn. Với loại roto dây quấn có cấu tạo tương tự như phần tĩnh, cuộn dây được quấn giống như của stato. Ưu điểm lớn của loại này là momen lớn nhưng cấu tạo lại tương đối phức tạp. Do đó giá thành khá cao.

Đối với loại roto lồng sóc: Loại này được cấu tạo khá khác biệt so với stato. Nó được làm ra bằng cách đúc nhôm cho các rãnh nối của roto thường được dập xiên với trục, nhằm cải thiện các đặc tính của máy. Mặt khác, nó giúp giảm các hiện tượng rung chuyển do lực điện từ bên trong động cơ tác động một cách không liên tục lên roto.

CÔNG TY TNHH SX TM DV TÂN THÀNH TÀI

Địa chỉ: 1080 Quốc Lộ 1A, P.Tân Tạo A, Q. Bình Tân, TP. HCM

Điện thoại: 0918.026.532 – 0947.789.234